Một chị khách bên Singapore nhắn cho em đúng một câu sau khi nhận nhà được chừng một tháng: “Em ơi, ba mẹ chị chưa dọn vô liền. Chị muốn cho thuê một hai năm — mà chị ở bên này, cho thuê kiểu gì?” Câu này em nghe còn nhiều hơn cả câu hỏi về nhận nhà.
Nhà mua xong để trống thì tháng nào cũng tốn phí quản lý, mà cho thuê từ xa thì sợ đủ thứ: sợ gặp khách phá nhà, sợ tiền không về đủ, sợ có sự cố không ai lo. Bài này em kể trọn quy trình cho thuê căn hộ từ xa, gói lại thành ba rõ và bảy bước.
Ba rõ là xương sống của cả chuyện cho thuê từ xa
Trước khi vô từng bước, anh chị nắm giùm em ba thứ phải rõ. Thiếu một trong ba thì y như rằng sau này cãi nhau.
Rõ người đại diện
Ở Việt Nam phải có một người thay mặt anh chị ký tá và xử lý việc tại chỗ. Người nhà được, người mình tin được, bên quản lý chuyên nghiệp cũng được. Cái quan trọng không phải là họ làm nghề gì, mà là anh chị gọi lúc nào cũng có người bắt máy.
Rõ dòng tiền
Tiền cọc và tiền thuê mỗi tháng về tài khoản nào, ai theo dõi, chậm thì xử ra sao. Ba câu này thống nhất trước khi có khách, đừng để tới lúc trễ tiền mới ngồi bàn.
Rõ hiện trạng căn nhà
Căn nhà lúc giao cho khách thuê ra sao thì phải có hình, có biên bản. Sau này nhận lại mới có cái mà so. Đây là phần người ta hay làm qua loa nhất, và cũng là phần gây tranh cãi nhiều nhất lúc trả nhà.
Bước 1 — Chuẩn bị căn hộ cho tử tế
Dọn sạch, sửa mấy lỗi nhỏ còn ghi trong biên bản bàn giao, gắn đủ thiết bị cơ bản nếu định cho thuê có nội thất. Rồi chụp hình đàng hoàng — chụp lúc trời sáng, chụp thật, không cần ảo.
Hình tử tế thì khách tử tế mới nhắn. Anh chị nào chưa tới bước này mà đang chờ ngày bàn giao thì xem trước lịch bàn giao các dự án căn hộ khu Đông để canh thời điểm.
Bước 2 — Định giá thuê cho đúng
Giá thuê thì em không nêu con số trong bài, vì mỗi căn mỗi khác và mỗi thời điểm mỗi khác. Nguyên tắc là khảo sát ngay trong chính toà nhà mình và mấy toà lân cận, coi căn cùng loại đang cho thuê thật ở mức nào — không phải mức người ta rao.
Định cao hơn mặt bằng thì trống lâu. Mà trống một tháng là mất luôn phần chênh mình ráng đòi. Anh chị cần con số cụ thể cho căn của mình thì nhắn em, em khảo sát giùm.
Bước 3 — Tìm khách và sàng lọc
Tìm khách thì đăng tin, nhờ môi giới, hỏi cư dân trong toà — kênh nào cũng được. Cái quan trọng hơn là sàng lọc.
Khách thuê tốt thường rõ ràng ba thứ: làm việc ở đâu, ở mấy người, ở bao lâu. Còn khách hỏi mập mờ, giục ký nhanh bất thường, hay trả giá kiểu lạ thì chậm lại một nhịp, hỏi kỹ thêm. Mất một khách còn hơn rước một cái rắc rối vô nhà mình.
Bước 4 — Hợp đồng và tiền cọc
Hợp đồng thuê phải làm bằng giấy trắng mực đen, ghi rõ giá, thời hạn, tiền cọc, ngày thu tiền, ai trả phí quản lý và điện nước, cùng điều kiện trả nhà. Anh chị ở nước ngoài thì người đại diện ký thay.
Chuyện uỷ quyền ký sao cho đúng thì từng trường hợp mỗi khác — anh chị nhắn em kiểm giùm trước khi làm. Giấy tờ cần chuẩn bị cho người ở xa em có liệt kê riêng trong bài Việt kiều mua nhà cần giấy tờ gì.
Còn thuế cho thuê thì có ngưỡng phải kê khai. Em không đọc chi tiết ở đây kẻo lỗi thời, nhưng anh chị nhớ giùm: cho thuê đàng hoàng thì khai đàng hoàng, ngủ mới ngon.
Bước 5 — Bàn giao và biên bản hiện trạng
Ngày giao nhà cho khách thuê, làm y chang ngày mình nhận nhà từ chủ đầu tư. Đi một vòng, ghi chỉ số điện nước, chụp hình từng phòng và từng món đồ. Tất cả kẹp vô một biên bản hiện trạng, hai bên ký, gửi một bản cho anh chị giữ bên kia.
Mười phút làm kỹ khúc này đỡ mười cuộc cãi nhau lúc trả nhà. Cách đi một vòng nhận nhà em kể chi tiết trong bài mua nhà ở Việt Nam khi đang ở nước ngoài.
Bước 6 — Vận hành hằng tháng
Đây là khúc dài hơi nhất, và cũng là khúc quyết định anh chị ở xa có yên lòng hay không.
Tiền thuê về đúng hẹn không thì người đại diện theo dõi, chậm ba ngày là nhắc liền — nhắc lịch sự mà dứt khoát. Sự cố trong căn như bóng đèn, máy lạnh, rò nước thì thống nhất trước: cái nào khách tự lo, cái nào chủ lo, gọi thợ nào. Có sẵn số thợ quen là đỡ lắm.
Và mỗi tháng, người đại diện gửi anh chị một tin nhắn ngắn thôi: tiền về chưa, căn có gì không. Đều đặn vậy là ở xa mà lòng yên.
Bước 7 — Nhận lại nhà của mình
Hết hạn thuê, nhận lại nhà bằng đúng cái biên bản hiện trạng hồi giao. So từng mục, cái gì hư hao ngoài hao mòn tự nhiên thì trừ cọc theo thoả thuận — rõ ràng, vui vẻ. Xong xuôi, căn lại sẵn sàng cho thuê tiếp, hay đón ba mẹ dọn vô, tuỳ kế hoạch nhà mình.
Việc làm ngay tuần này
Nếu anh chị đang có một căn để trống, tuần này chỉ cần làm đúng một việc: chọn xong người đại diện và nhắn cho họ ba câu — tiền về tài khoản nào, ai giữ biên bản hiện trạng, sự cố thì gọi ai. Ba câu đó chính là ba rõ. Có nó rồi thì bảy bước phía sau chỉ là việc tuần tự.
Câu hỏi thường gặp
Không có người nhà ở Việt Nam thì cho thuê được không?
Được. Người đại diện không nhất thiết phải là người nhà — có thể là người anh chị tin, hoặc một bên quản lý chuyên nghiệp. Điều kiện duy nhất là họ ký tá và xử lý được việc tại chỗ.
Cho thuê từ xa có phải về Việt Nam ký hợp đồng không?
Không nhất thiết, vì người đại diện ký thay được. Nhưng uỷ quyền phải làm đúng cách, và cách đúng thì từng trường hợp mỗi khác — nhắn em kiểm giùm trước khi ký.
Căn để trống một tháng thì mất bao nhiêu?
Phí quản lý vẫn tính đủ dù không ai ở. Đó là lý do định giá thuê cao hơn mặt bằng thường lỗ: phần chênh ráng đòi không bù nổi một tháng trống.
Biên bản hiện trạng có bắt buộc không?
Không ai bắt, nhưng thiếu nó thì lúc trả nhà không có căn cứ nào để so. Đây là mười phút đáng bỏ ra nhất trong cả quy trình.
Bài viết liên quan
- Mua nhà ở Việt Nam khi đang ở nước ngoài
- Việt kiều mua nhà cần giấy tờ gì
- Lịch bàn giao 5 dự án căn hộ khu Đông
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý và thuế.
