Shophouse và nhà phố thương mại: xem sổ ghi gì để biết đang mua loại nào
Luật không dùng chữ shophouse. Luật chia hai hướng: nhà ở riêng lẻ có thể dùng hỗn hợp, hoặc diện tích sàn thương mại trong công trình. Căn của anh chị thuộc hướng nào do giấy chứng nhận và hồ sơ đất quyết định, không do tên gọi.
Các bước
- Xác định đang mua loại nàoNhà ở riêng lẻ là nhà xây trên thửa đất ở riêng biệt, được xây để ở hoặc dùng hỗn hợp. Còn gian thương mại, lô thương mại là diện tích sàn công trình có công năng thương mại. Hai loại này đi theo luật khác nhau.Luật Nhà ở 2023 Điều 2; Nghị định 96/2024/NĐ-CP Điều 3 khoản 2
- Xem sổ ghi gìNhà hay công trình đưa vào kinh doanh phải có giấy chứng nhận ghi nhận quyền sở hữu nhà ở hoặc công trình. Anh chị đọc thêm các dòng loại đất, mục đích sử dụng và thời hạn trên sổ.Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 14 khoản 1
- Đối chiếu mục đích đất với việc kinh doanhViệc bán công trình phải tuân thủ hình thức, mục đích, thời hạn sử dụng đất. Nhà ở riêng lẻ thì chủ được dùng cho mục đích khác mà pháp luật không cấm. Hai điều này khác nhau, nên cần biết căn thuộc loại nào.Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 13 khoản 4; Luật Nhà ở 2023 Điều 10 khoản 1
- Đọc thời hạnĐất ở là đất sử dụng ổn định lâu dài. Công trình thương mại thì phải theo thời hạn sử dụng công trình theo pháp luật xây dựng. Nhà ở có thời hạn thì chỉ giao dịch được khi còn trong thời hạn sở hữu.Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 13 khoản 3; Luật Nhà ở 2023 Điều 160 khoản 1
- Kiểm tra phần đăng ký kinh doanhNếu anh chị mua để cho thuê, cá nhân quy mô nhỏ không phải lập doanh nghiệp nhưng phải kê khai nộp thuế. Giấy đăng ký kinh doanh của người thuê mở cửa hàng là việc riêng của họ. Hỏi họ ngành nghề được phép tại địa chỉ đó.Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 9 khoản 3 (phần ngành nghề của người thuê là kinh nghiệm nghề)
Giấy tờ cần có
- Giấy chứng nhận bản gốc, đọc dòng loại đất, mục đích, thời hạn
- Hồ sơ pháp lý công trình nếu thuộc dự án
- Hợp đồng thuê đang có, nếu căn đang cho thuê
- Căn cước người bán hoặc giấy tờ đại diện pháp luật
Chi phí
| Khoản | Mức | Thường ai trả |
|---|---|---|
| Kinh phí bảo trì, phí dịch vụ quản lý vận hànhLuật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 21 khoản 2 | Theo thỏa thuận hợp đồng, nếu là diện tích sàn thương mại trong dự án | Bên mua |
| Thuế khi cho thuê hoặc khai thácLuật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 9 khoản 3 | Kê khai nộp thuế theo pháp luật | Chủ sở hữu |
Bẫy hay gặp
- Tin tên gọi. Shophouse là cách gọi thị trường. Không có sổ ghi là shophouse, chỉ có loại đất, mục đích và thời hạn. Yêu cầu xem sổ trước khi nói giá.
- Nhầm hai loại quyền. Nhà ở riêng lẻ và công trình thương mại có quy định khác nhau về mục đích và thời hạn. Hỏi người bán căn thuộc loại nào, đối chiếu với giấy chứng nhận.
- Căn đang cho thuê. Người mua phải bảo đảm quyền lợi bên thuê khi thời hạn thuê còn hiệu lực (Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 21 khoản 3). Đọc hợp đồng thuê trước khi đặt bút.
- Mua nhiều căn để cho thuê mà không khai thuế. Mức quy mô nhỏ do Chính phủ quy định. Hỏi cơ quan thuế hoặc kế toán trước khi mua căn thứ hai.
Giao dịch mua bán giữa cá nhân với cá nhân phải công chứng hoặc chứng thực (Luật Kinh doanh bất động sản 2023 Điều 44 khoản 5). Anh chị ở xa có mặt hay ủy quyền thì tùy văn phòng công chứng, em hỏi trước theo từng trường hợp.